Laatst bijgewerkt: 27-10-2021

Zonlicht verwarmt en maakt een grijze dag gewoon mooier. Maar wat heeft de zon met vitamine D te maken? In ons artikel willen we je uitleggen hoe vitamine D en de zon met elkaar verbonden zijn en waarom zonlicht zo belangrijk is voor de aanmaak van vitamine D.

We willen je laten zien wanneer je lichaam optimaal vitamine D uit de zon kan opnemen en produceren. We hopen dat ons artikel je twijfels wegneemt en duidelijkheid verschaft over het onderwerp vitamine D en de zon.




Belangrijk om te weten

  • Vitamine D is een hormoon dat in onze huid kan worden aangemaakt met behulp van UV-B stralen van de zon. Het is belangrijk te weten wanneer ons lichaam vitamine D op de best mogelijke manier kan produceren. Factoren als de stand van de zon, de tijd van het jaar, de breedtegraad en de huidskleur spelen een belangrijke rol.
  • Vitamine D verwijst naar een groep vetoplosbare vitamines die betrokken zijn bij vele processen van het lichaam. Zo is vitamine D een beslissende factor voor de calciumbalans en de botmineralisatie. Maar vitamine D speelt ook een belangrijke rol in andere organen.
  • Behalve via de zon kun je vitamine D ook via voedsel binnenkrijgen. Maar slechts 10 tot 20 procent van onze dagelijkse vitamine D behoefte kan door voedsel gedekt worden. Voedingssupplementen spelen een belangrijke rol voor het vitamine D peil, vooral in de winter.

Vitamine D uit de zon: Wat je moet weten

Vitamine D en de zon horen bij elkaar als een pot en een deksel. Je vindt alles wat je over dit onderwerp moet weten in ons artikel. We willen alle belangrijke vragen beantwoorden en je twijfels over de zon en vitamine D wegnemen.

Wat is vitamine D en waar is het belangrijk voor?

Vitamine D is een groep van vetoplosbare vitamines. Deze zijn belangrijk voor het behoud van een normale calciumbalans en botmineralisatie. Strikt genomen is vitamine D helemaal geen vitamine, maar een hormoon, of liever de voorloper van een hormoon. In het lichaam wordt vitamine D dan omgezet in calcitriol, of vitamine D3.

Calcitriol is de biologisch actieve vorm van vitamine D, d.w.z. de vorm die in het lichaam werkt.

Calcitriol is van cruciaal belang voor onze dunne darm om calcium op te nemen. Een bepaald niveau van vitamine D is nodig om dit proces te laten werken. Op dezelfde manier gebeurt de opname van fosfaat door vitamine D. Vitamine D verhoogt de vorming van de fosfaattransporter. (1, 2)

Evenzo speelt vitamine D een cruciale rol bij de botmineralisatie. Enerzijds is vitamine D essentieel voor een regelmatige en normale botvorming en -afbraak. Ten tweede bevordert het de opname van calcium in de botten. Dit houdt de botten stabiel en gezond. (2, 3) Andere belangrijke functies van vitamine D zijn in de bijschildklier en in de nieren. (2)

Vitamine D houdt verband met het immuunsysteem. Het kan de aangeboren en adaptieve immuunrespons veranderen. Een tekort aan vitamine D wordt in verband gebracht met een grotere vatbaarheid voor infecties. (6)

Volgens recente bevindingen speelt vitamine D een belangrijke rol in het oog en kan het leeftijdsgebonden maculadegeneratie helpen voorkomen. Als je vroeg begint je vitamine D peil in evenwicht te brengen, heb je bijna 60 procent minder kans om deze degeneratieve oogziekte te ontwikkelen bij vrouwen jonger dan 75 jaar. (4, 5)

Kan mijn lichaam vitamine D aanmaken uit zonneschijn?

De grootste hoeveelheid vitamine D, een volle 80 tot 90 procent, wordt aangemaakt door de absorptie door het lichaam van UV-B stralen. De zon is dus essentieel voor de aanmaak van vitamine D in onze huid. (7)

Vitamin D Sonne

Een kort zonnebad kan een grote invloed hebben op je vitamine D gehalte. (Image source: Sebastian Coman Travel / Unsplash)

In onze bovenste huidlaag, de opperhuid, zit een precursor van vitamine D. Deze precursor heet 7-dehydrogen. Deze precursor heet 7-dehydrocholesterol. Als UV-B stralen in de juiste golflengte en onder de juiste hoek op onze huid schijnen, kan het lichaam vitamine D synthetiseren. (8)

De nieuw gevormde vitamine D wordt dan gebonden aan een eiwit en via het bloed naar de lever vervoerd, waar het wordt omgezet in calcidiol. Zodra vitamine D in zijn actieve vorm is omgezet, kan het zijn vele effecten in het lichaam ontketenen.

In welke tijd van het jaar kun je vitamine D uit de zon halen?

Vitamine D kan aangemaakt worden door de zon. Dat weten we nu, maar is dat altijd zo? Nee, helaas niet. Hoe noordelijker je in Duitsland bent, hoe moeilijker het is om vitamine D aan te maken met behulp van de zon.

In de maanden van oktober tot maart, wanneer de dagen beduidend korter zijn dan in de zomer, kan het lichaam helemaal geen vitamine D uit zonlicht aanmaken. De zonnestralen zijn te plat als ze onze huid raken. De UV-B component wordt door de atmosfeer geabsorbeerd voor hij onze huid bereikt. (9)

In de winter kan ons lichaam geen vitamine D aanmaken uit de zon.

Van begin april tot eind september kan ons lichaam vitamine D aanmaken uit de zon.

Maar zelfs hier is slechts een bepaald tijdvenster mogelijk. Van 11 uur ’s morgens tot hooguit 3 uur ’s middags heeft de zon de juiste hoek en zo hebben de UV-B stralen de kracht om onze huid te bereiken. Hoe verder je op 21 juni van het hoogtepunt van de zon verwijderd bent, hoe moeilijker het is om vitamine D op de huid te synthetiseren. (7, 11)

In de maanden april en september kan vitamine D alleen tijdens de middaguren worden aangemaakt en al veel minder.

In de volgende tabel zie je welke gemiddelde hoeveelheden vitamine D kunnen worden aangemaakt in het lichaam van mensen die in Duitsland wonen.

Maand J F M A M J A S O N D
Gemiddelde vitamine D-spiegel in ng/ml 11 10 12 14 16 18 24 32 30 19 17

In de winter daalt het vitamine D peil zichtbaar. Hier kan vitamine D niet meer voldoende door de zon gesynthetiseerd worden.

Hoe lang moet ik in de zon blijven om genoeg vitamine D aan te maken?

De duur van het verblijf in de zon varieert naar gelang het huidtype en de breedtegraad. Voor een jong iemand met een bleke huid is zo weinig als 10 tot 12 minuten op een zonnige zomermiddag op 42° breedtegraad op zeeniveau (Barcelona of Rome) voldoende.

Een donkergekleurde persoon met dezelfde plaatselijke omstandigheden heeft 120 minuten nodig. Als mensen hun hele lichaam aan zonlicht zouden blootstellen, zou hun lichaam binnen de volgende 24 uur een hoeveelheid vitamine D aanmaken die vergelijkbaar is met 10.000 tot 20.000 IE vitamine D uit voedsel.

Dit komt overeen met vele malen de dagelijkse behoefte. Hieruit blijkt dat zelfs een korte intensieve tijd in de zon met een hoog UV-B gehalte voldoende vitamine D kan produceren. (10)

Vitamin D Sonne

Hoe meer de huid door de zon wordt aangeraakt, hoe meer vitamine D er kan worden aangemaakt. (Image source: Christopher Sardegna / Unsplash)

Natuurlijk is de aanmaak van vitamine D alleen gezond als er geen zonnebrand op de huid komt. Dit is de enige manier om huidkanker te voorkomen. Als de huid bruin wordt en melanine aanmaakt, kan er minder vitamine D worden aangemaakt. Dit beschermt het lichaam enerzijds tegen verbranding, maar anderzijds ook tegen een overdosis vitamine D.

Waarom kun je een tekort aan vitamine D krijgen, ook al breng je genoeg tijd in de zon door?

Zoals reeds gezegd, is het niet mogelijk om in alle jaargetijden en op alle breedtegraden vitamine D uit de zon te produceren. Daarom kan het zijn dat je, ondanks dat je genoeg tijd in de zon doorbrengt, niet genoeg vitamine D aanmaakt.

Om vitamine D te produceren is een voldoende hoeveelheid UV-B in zonlicht nodig.

De UV-B component is niet voldoende als de invalshoek te vlak is. In de winter kan dus ten noorden van de 51ste breedtegraad, d.w.z. boven Keulen, Erfurt en Dresden, zelfs ’s middags geen vitamine D worden aangemaakt. Ten zuiden van de 37e breedtegraad, in het zuiden van Sicilië bijvoorbeeld, is het hele jaar door voldoende vitamine D vorming mogelijk. (7, 11)

Grofweg, in de maanden dat de dagen korter zijn dan de nachten en de invalshoek van de zon te ondiep is, maakt ons lichaam geen vitamine D uit de zon aan. Andere redenen waarom je lichaam geen vitamine D aanmaakt kunnen de volgende zijn.

  • Zonnebrandcrème en schaduw: Te veel zonnebrandcrème gebruiken of te veel tijd in de schaduw doorbrengen kunnen redenen zijn waarom je lichaam niet in staat is vitamine D aan te maken. Ons lichaam heeft directe blootstelling aan UV-B stralen van de zon nodig om vitamine D aan te maken.
  • Kleding: De zon moet direct op de huid staan om vitamine D aan te maken. Zo kan het zijn dat mensen die vooral dichte kleding dragen niet in staat zijn vitamine D te synthetiseren. Hoe dunner of meer opengesneden de kleding, hoe waarschijnlijker het is dat er nog vitamine D aangemaakt kan worden.
  • Glas: De ruiten van je raam absorberen ook bijna alle UV-B. Dit betekent dat je lichaam, als je in de zon bent, vitamine D kan synthetiseren. Als je achter een ruit zit, kan je lichaam dus wel door de zon verwarmd worden, maar geen vitamine D aanmaken.
  • Solarium: Bezoekjes aan het solarium zijn niet bevorderlijk voor de vorming van de D vitamine. De stralen van het solarium zijn overwegend UV-A stralen en minder UV-B. Bovendien produceert je huid meer melanine, wat betekent dat je minder UV-B van de zon kunt produceren. (12)

Moet je vitamine D supplementeren, zelfs als je genoeg zon krijgt?

Het aanvullen van vitamine D kan zeker nuttig zijn. Het is niet nodig als je tijdens de zomermaanden ’s middags minstens 10 tot 15 minuten in de zon doorbrengt, met wat blootgestelde huid, zeg gezicht, handen, onderarmen.

Vitamin D Sonne

Ook al kan de winterzon geen vitamine D meer produceren, ze is nog steeds goed voor je. (Image source: Natia Rukhadze on Unsplash)

In de wintermaanden, wanneer geen vitamine D kan worden aangemaakt ondanks voldoende blootstelling aan de zon, is het zinvol extra vitamine D in te nemen. Wanneer en waarom je vitamine D supplementen moet nemen, lees je in het hoofdstuk over alternatieven voor vitamine D inname uit de zon.

Wanneer en voor wie is vitamine D uit zonlicht nuttig?

Vitamine D uit de zon innemen is altijd een goed idee als het mogelijk is. Dat betekent ’s middags in de zomermaanden, als de zon in de juiste hoek staat zodat voldoende UV-B onze huid kan raken en vitamine D gevormd kan worden.

Het is zinvol dat iedereen in de zon komt om vitamine D te synthetiseren. Het is echter niet altijd genoeg. Het is echter niet altijd genoeg.

Oudere mensen, bijvoorbeeld, hebben een grotere behoefte aan vitamine D. (13) De vitamine D synthese in de huid vermindert met de leeftijd. Bovendien brengen oudere mensen gewoonlijk minder tijd buitenshuis door. Dit kan problemen veroorzaken. Een extra inname van vitamine D supplementen wordt aanbevolen.

Vitamine D supplementatie in de winter is aan te bevelen.

Vitamine D uit zonlicht is ook bijzonder belangrijk voor mensen met chronische darmziekten. Omdat vitamine D een in vet oplosbare vitamine is en via de darmen wordt opgenomen, hebben mensen met chronische darmziekten het moeilijker om vitamine D via de darmen op te nemen. Maar vitamine D kan nog steeds via de huid opgenomen worden. (14)

In het algemeen is, voor mensen die op andere manieren problemen hebben met de opname van vitamine D, blootstelling aan de zon van cruciaal belang. Mensen met een ernstig verminderde nierfunctie en een magnesiumtekort kunnen ook een tekort aan vitamine D hebben. Deze mensen moeten vitamine D supplementeren. (13)

Waarop moet gelet worden bij de inname van vitamine D via de zon?

Om voldoende vitamine D van de zon te krijgen, moet je de volgende dingen in gedachten houden. Ga in de zomermaanden tussen de middag 15 minuten naar buiten in de zon met ten minste je gezicht, handen en onderarmen bloot.

Zo kan je lichaam voldoende vitamine D aanmaken. Hoe meer huid aan de zon wordt blootgesteld, hoe beter. Voorkom echter dat je te lang in de zon blijft en verbrandt. Dit komt omdat zonnebaden niet heilzaam was, maar eerder schadelijk en de kans op huidkanker verhoogt.

Een kort zonnebad van 15 minuten kan al genoeg zijn om in je vitamine D behoefte te voorzien.

In de regel is zonnebrandcrème pas na 15 minuten nodig. Zonnebrandcrème remt de opname van vitamine D. Als je echter langere tijd in de zon blijft, is zonnebrandcrème absoluut noodzakelijk. Net als zonnebrandcrème remmen ook dikke kleding en schaduw de vitamine D produktie.

Probeer korte perioden in de zon te blijven. Bij oudere mensen neemt het vermogen om via de huid vitamine D aan te maken langzaam af. Daarom is het aan te bevelen vaker korte perioden in de zon door te brengen of zelfs vitamine D bij te vullen. (7) In de winter is de productie van vitamine D door de zon in Duitsland niet mogelijk. Of suppletie nodig is, kan met een arts besproken worden.

Welke alternatieven zijn er voor de inname van vitamine D uit de zon?

Hoewel UV-B uit zonlicht de belangrijkste manier is om vitamine D aan te maken, goed voor 80 tot 90 procent van de inname, kan vitamine D ook via andere wegen opgenomen worden. De twee manieren zijn als volgt.

We willen je nu een korte uitleg geven over de inname van vitamine D via voeding en supplementen, waar je rekening mee moet houden en welke voedingsmiddelen vitamine D bevatten.

Voeding

Vitamine D kan via voedsel in de dunne darm opgenomen worden. De hoeveelheid vet in de voeding is van cruciaal belang voor een goede absorptie. Voedingsvetten zijn het transportmiddel voor vitamine D in het lichaam. (15)

Helaas bevatten maar heel weinig voedingsmiddelen voldoende vitamine D. Vitamine D zit vooral in vette vis, orgaanvlees, eieren en, in zeer geringe mate, in zuivelproducten.

Onlangs zijn wetenschappers erin geslaagd paddenstoelen die een inactieve vorm van vitamine D bevatten om te zetten in een biologisch actieve vorm door ze met UV-licht te bestralen. Het universiteitsziekenhuis in Freiburg kon deze nieuwe bevindingen doen.

Gekweekte paddestoelen die met UV licht bestraald waren, bevatten daarna aanzienlijke hoeveelheden van de vitamine. Soortgelijke resultaten konden ook met andere paddestoelen worden aangetoond. (16, 17)

De hoeveelheid vitamine D die we via de voeding binnenkrijgen beïnvloedt ons vitamine D peil maar met 10 tot 20 procent. Zonlicht met UV-B straling is nog steeds de belangrijkste manier om vitamine D te vormen. (7)

Voedingssupplementen

Een andere optie die in onze moderne tijd grote bekendheid heeft gekregen zijn supplementen. Vitamine D kan en moet voor een deel via voedingssupplementen worden ingenomen. Suppletie is zinvol voor mensen die enerzijds weinig aan de zon worden blootgesteld en anderzijds tot een risicogroep behoren.

De volgende groepen lopen een bijzonder risico.

Risicogroep Reden voor risico
Ouderen De synthese van vitamine D in de huid bij 65-plussers neemt langzaam af.
Zieken Mensen die door een ziekte langdurig bedlegerig zijn en niet buiten kunnen zijn.
Zuigelingen Door hun gevoelige huid worden zuigelingen minder of meer gewaardeerd aan de zon blootgesteld, waardoor de aanmaak van vitamine D niet voldoende kan zijn.
Mensen met een donkere huidskleur Mensen met een donkere huidskleur die in noordelijke landen wonen, zijn door hun zwaardere pigmentatie en minder blootstelling aan de zon minder goed in staat vitamine D aan te maken.
Mensen met overgewicht Omdat de in de huid geproduceerde vitamine D in kleinere hoeveelheden in de bloedsomloop terechtkomt, hebben mensen met overgewicht vaker problemen met de vitamine D-spiegel dan mensen met een normaal gewicht.

(13, 18, 19) Als je vitamine D supplementen neemt, moet je ervoor zorgen dat je ze met voldoende vet en bij een maaltijd inneemt, want dat bevordert de opname.

Conclusie

De UV-B stralen in zonlicht zijn de belangrijkste bron van vitamine D produktie. Daarom is het absoluut noodzakelijk om in de zomer regelmatig korte perioden in de zon te zijn. Helaas is het op onze breedtegraden in de winter niet meer mogelijk om vitamine D uit de zon te synthetiseren.

Daarom wordt in deze maanden een verhoogde inname van vitamine D via de voeding of zelfs via vitamine D supplementen aanbevolen. We hopen dat we wat licht hebben kunnen werpen op het onderwerp vitamine D en de zon. Dus als de zon nu schijnt, ga dan even naar buiten en geniet van de warme stralen. Of het nu zomer of winter is, de zon is altijd goed voor je. Beeldbron: Ratmaner / 123rf

Referenties (19)

1. Hollis, B.W. (2005): Circulating 25-Hydroxyvitamin D Levels Indicative of Vitamin D Sufficiency: Implications for Establishing a New Effective Dietary Intake Recommendation for Vitamin D. J Nutr 135:317-322.
Bron

2. Adriana S. Dusso, Alex J. Brown, Eduardo Slatopolsky: Vitamin D. In: American Journal of Physiology-Renal Physiology. Band 289, Nr. 1, 2005, S. F8–F28, doi:10.1152/ajprenal.00336.2004.
Bron

3. S. M. Plaza, D. W. Lamson: Vitamin K2 in bone metabolism and osteoporosis. In: Alternative medicine review: a journal of clinical therapeutic. Band 10, Nummer 1, März 2005, S. 24–35, PMID 15771560
Bron

4. Amy E. Millen et al., Vitamin D Status and Early Age-Related Macular Degeneration in Postmenopausal Women, Archives of Ophthalmology, 2011; 129 (4): 481-489
Bron

5. Johanna M. Seddonet et al., Smoking, Dietary Betaine, Methionine, and Vitamin D in Monozygotic Twins with Discordant Macular Degeneration: Epigenetic Implications, Ophthalmology 118/7, July 2011, 1386-1394
Bron

6. Aranow, Cynthia. “Vitamin D and the immune system.” Journal of investigative medicine : the official publication of the American Federation for Clinical Research vol. 59,6 (2011): 881-6. doi:10.2310/JIM.0b013e31821b8755
Bron

7. M. F. Holick: Environmental factors that influence the cutaneous production of vitamin D. In: Am J Clin Nutr. Band 61 (3 Suppl), 1995, S. 638S–645S.
Bron

8. Rudi Hutterer: Fit in Biochemie. Springer, 2009, ISBN 978-3-8348-9379-6, S. 501.
Bron

9. Webb, A. R., Kline, L., & Holick, M. F. (1988). Influence of Season and Latitude on the Cutaneous Synthesis of Vitamin D3: Exposure to Winter Sunlight in Boston and Edmonton Will Not Promote Vitamin D3Synthesis in Human Skin*. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 67(2), 373–378. doi: 10.1210/jcem-67-2-373
Bron

10. B. W. Hollis: Circulating 25-Hydroxyvitamin D Levels Indicative of Vitamin D Sufficiency: Implications for Establishing a New Effective Dietary Intake Recommendation for Vitamin D. In: J Nutr. Band 135(2), 2005, S. 317–322.
Bron

11. W. B. Grant, M. F. Holick: Benefits and Requirements of Vitamin D for Optimal Health: A Review. (Memento vom 17. April 2012 im Internet Archive) (PDF; 262 kB). In: Altern Med Rev. Band 10(2), 2005, S. 94–111.
Bron

12. Gesundheitsamt Bremen (Hrsg.): Vitamin D-Mangel im Alter. In: Umwelt: Ernährung: Vitamin D-Mangel. Gesundheitsamt Bremen; abgerufen am 26. März 2015.
Bron

13. Holick MF, Binkley NC, Bischoff-Ferrari HA, Gordon CM, Hanley DA, Heaney RP, Murad MH, Weaver CM; Endocrine Society. Evaluation, treatment, and prevention of vitamin D deficiency: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2011 Jul;96(7):1911-30. doi: 10.1210/jc.2011-0385. Epub 2011 Jun 6. Erratum in: J Clin Endocrinol Metab. 2011 Dec;96(12):3908. PMID: 21646368.
Bron

14. Galesanu C, Mocanu V. VITAMIN D DEFICIENCY AND THE CLINICAL CONSEQUENCES. Rev Med Chir Soc Med Nat Iasi. 2015 Apr-Jun;119(2):310-8. PMID: 26204630
Bron

15. Bässler KH, Golly I, Loew D, Pietrzik K: Vitamin-Lexikon für Ärzte, Apotheker und Ernährungswissenschaftler. 3. Auflage. Urban & Fischer, München 2002
Bron

16. P. Urbain, F. Singler, G. Ihorst, H.-K. Biesalski, H. Bertz: Bioavailability of vitamin D2 from UV-B-irradiated button mushrooms in healthy adults deficient in serum 25-hydroxyvitamin D: a randomized controlled trial. In: European Journal of Clinical Nutrition. 65, 2011, S. 965–971, doi:10.1038/ejcn.2011.53. DRKS-ID der Studie: DRKS00000195
Bron

17. Paul Stamets: Place Mushrooms in Sunlight to Get Your Vitamin D. fungi.com, 08/06/2012; abgerufen am 29. April 2014.
Bron

18. C. Braegger, C. Campoy, V. Colomb, T. Decsi, M. Domellof, M. Fewtrell, I. Hojsak, W. Mihatsch, C. Molgaard, R. Shamir, D. Turck, J. van Goudoever: Vitamin D in the healthy European paediatric population. In: Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition. Vol. 56, Nr. 6, 2013, S. 692–701. PMID 23708639
Bron

19. J. Y. Lee, T. Y. So, J. Thackray: A review on vitamin d deficiency treatment in pediatric patients. In: The Journal of Pediatric Pharmacology and Therapeutics : JPPT : the official journal of PPAG. Band 18, Nummer 4, Oktober 2013, S. 277–291, doi:10.5863/1551-6776-18.4.277, PMID 24719588, PMC 3979050
Bron

Waarom kun je me vertrouwen?

Klinische Studie
Hollis, B.W. (2005): Circulating 25-Hydroxyvitamin D Levels Indicative of Vitamin D Sufficiency: Implications for Establishing a New Effective Dietary Intake Recommendation for Vitamin D. J Nutr 135:317-322.
Ga naar bron
Review
Adriana S. Dusso, Alex J. Brown, Eduardo Slatopolsky: Vitamin D. In: American Journal of Physiology-Renal Physiology. Band 289, Nr. 1, 2005, S. F8–F28, doi:10.1152/ajprenal.00336.2004.
Ga naar bron
Review
S. M. Plaza, D. W. Lamson: Vitamin K2 in bone metabolism and osteoporosis. In: Alternative medicine review: a journal of clinical therapeutic. Band 10, Nummer 1, März 2005, S. 24–35, PMID 15771560
Ga naar bron
Multizentrische Studie
Amy E. Millen et al., Vitamin D Status and Early Age-Related Macular Degeneration in Postmenopausal Women, Archives of Ophthalmology, 2011; 129 (4): 481-489
Ga naar bron
Klinische Studie
Johanna M. Seddonet et al., Smoking, Dietary Betaine, Methionine, and Vitamin D in Monozygotic Twins with Discordant Macular Degeneration: Epigenetic Implications, Ophthalmology 118/7, July 2011, 1386-1394
Ga naar bron
Review
Aranow, Cynthia. “Vitamin D and the immune system.” Journal of investigative medicine : the official publication of the American Federation for Clinical Research vol. 59,6 (2011): 881-6. doi:10.2310/JIM.0b013e31821b8755
Ga naar bron
Review
M. F. Holick: Environmental factors that influence the cutaneous production of vitamin D. In: Am J Clin Nutr. Band 61 (3 Suppl), 1995, S. 638S–645S.
Ga naar bron
Wissenschaftlicher Artikel
Rudi Hutterer: Fit in Biochemie. Springer, 2009, ISBN 978-3-8348-9379-6, S. 501.
Ga naar bron
Klinische Studie
Webb, A. R., Kline, L., & Holick, M. F. (1988). Influence of Season and Latitude on the Cutaneous Synthesis of Vitamin D3: Exposure to Winter Sunlight in Boston and Edmonton Will Not Promote Vitamin D3Synthesis in Human Skin*. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 67(2), 373–378. doi: 10.1210/jcem-67-2-373
Ga naar bron
Review
B. W. Hollis: Circulating 25-Hydroxyvitamin D Levels Indicative of Vitamin D Sufficiency: Implications for Establishing a New Effective Dietary Intake Recommendation for Vitamin D. In: J Nutr. Band 135(2), 2005, S. 317–322.
Ga naar bron
Review
W. B. Grant, M. F. Holick: Benefits and Requirements of Vitamin D for Optimal Health: A Review. (Memento vom 17. April 2012 im Internet Archive) (PDF; 262 kB). In: Altern Med Rev. Band 10(2), 2005, S. 94–111.
Ga naar bron
Gesundheitsamt Bremen
Gesundheitsamt Bremen (Hrsg.): Vitamin D-Mangel im Alter. In: Umwelt: Ernährung: Vitamin D-Mangel. Gesundheitsamt Bremen; abgerufen am 26. März 2015.
Ga naar bron
Übungsrichtlinie
Holick MF, Binkley NC, Bischoff-Ferrari HA, Gordon CM, Hanley DA, Heaney RP, Murad MH, Weaver CM; Endocrine Society. Evaluation, treatment, and prevention of vitamin D deficiency: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2011 Jul;96(7):1911-30. doi: 10.1210/jc.2011-0385. Epub 2011 Jun 6. Erratum in: J Clin Endocrinol Metab. 2011 Dec;96(12):3908. PMID: 21646368.
Ga naar bron
Review
Galesanu C, Mocanu V. VITAMIN D DEFICIENCY AND THE CLINICAL CONSEQUENCES. Rev Med Chir Soc Med Nat Iasi. 2015 Apr-Jun;119(2):310-8. PMID: 26204630
Ga naar bron
Lexikon
Bässler KH, Golly I, Loew D, Pietrzik K: Vitamin-Lexikon für Ärzte, Apotheker und Ernährungswissenschaftler. 3. Auflage. Urban & Fischer, München 2002
Ga naar bron
Randomisierte kontrollierte Studie
P. Urbain, F. Singler, G. Ihorst, H.-K. Biesalski, H. Bertz: Bioavailability of vitamin D2 from UV-B-irradiated button mushrooms in healthy adults deficient in serum 25-hydroxyvitamin D: a randomized controlled trial. In: European Journal of Clinical Nutrition. 65, 2011, S. 965–971, doi:10.1038/ejcn.2011.53. DRKS-ID der Studie: DRKS00000195
Ga naar bron
Review
Paul Stamets: Place Mushrooms in Sunlight to Get Your Vitamin D. fungi.com, 08/06/2012; abgerufen am 29. April 2014.
Ga naar bron
Review
C. Braegger, C. Campoy, V. Colomb, T. Decsi, M. Domellof, M. Fewtrell, I. Hojsak, W. Mihatsch, C. Molgaard, R. Shamir, D. Turck, J. van Goudoever: Vitamin D in the healthy European paediatric population. In: Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition. Vol. 56, Nr. 6, 2013, S. 692–701. PMID 23708639
Ga naar bron
Review
J. Y. Lee, T. Y. So, J. Thackray: A review on vitamin d deficiency treatment in pediatric patients. In: The Journal of Pediatric Pharmacology and Therapeutics : JPPT : the official journal of PPAG. Band 18, Nummer 4, Oktober 2013, S. 277–291, doi:10.5863/1551-6776-18.4.277, PMID 24719588, PMC 3979050
Ga naar bron
Recensies